Yargıtay’dan hırsızlık hatasının cezalandırılmasında ‘değer’ kriteri

0 0
Read Time:3 Minute, 30 Second

Yargıtay 13. Ceza Dairesi’nin belirlediği hırsızlık hatasında kıymet azlığına ait kriterlere nazaran, hata tarihinde yürürlükte olan brüt minimum fiyatın onda birine (1/10) kadar olan bedel ‘az’ kabul edilebilecek.

Kırıkkale‘de hırsızlık cürmünden yakalanan sanığa, 3 yıl 1 ay 15 gün mahpus cezası verildi. Kararın temyizi üzerine belgeyi inceleyen Yargıtay 13. Ceza Dairesi, mahallî duruşmanın kararını bozdu.

Dairenin kararında, ‘suça bahis cüzdanın ve içindeki paraların bedelinin tespit edilerek, sonucuna nazaran cürüm tarihindeki brüt minimum fiyatın onda birinden az olduğunun anlaşılması halinde sanık hakkında kıymet azlığı nedeniyle daha az ceza verilmesini gerektiren TCK’nın 145. hususunun uygulanmasının gerekip gerekmeyeceğinin gözetilmesi’ istendi.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise Daire kararının düzeltilmesini isteyerek, ‘suç tarihindeki brüt taban fiyatın onda birinden az olduğunun anlaşılması’ biçimindeki münasebetin ilamdan çıkarılmasını talep etti. Başsavcılığın istemini ele alan Yargıtay 13. Ceza Dairesi, Başsavcılığın itirazını reddetti.

Dairenin kararında, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ile Daire ortasındaki uyuşmazlığın, kıymet azlığının belirlenmesine ait kriter oluşturulup, oluşturulmaması konusunda olduğu belirtildi.

TCK’ya nazaran, hırsızlık hatalarında cezanın belirlenmesinde temel alınan kriterlerden birinin ‘suç konusunun ehemmiyet ve değeri’ olduğu belirtilen kararda, bedel azlığının, verilecek cezada indirim, hatta kabahatin işleniş biçim ve özelliklerine nazaran ceza verilmemesini gerektiren bir durum olduğuna işaret edildi.

Cezada indirim yapılması yahut ceza verilmemesi konusunda hakime takdir yetkisi tanındığı kaydedilen kararda, uygulamada birtakım meseleler yaşandığına dikkat çekildi.

Kapı önünden ayakkabı çalınması örneği

Dairenin kararında, uygulamadaki sorun, “Hiçbir sebep yokken insan öldürme üzere en ağır kabahat işleyen bir fail hakkında TCK’nın 62. hususu uygulandığı takdirde verilen ceza 25 yıl mahpustur. Buna karşılık bir apartmanın içindeki beş başka dairenin önünden gece vakti 20’şer lira pahasında birer çift ayakkabı çalınması halinde, sadece hırsızlık cürümlerinden verilen ceza, TCK’nın 62. hususunu uygulasak bile, beş (5) kere 6 yıl 3 ay, yani toplam 30 yıl 15 ay mahpus cezası olmaktadır. Hiçbir hukukçu, hırsızlık kabahatine tatbik edilen bu cezaların orantılılık ve hakkaniyet prensiplerine uygun olduğunu sav edemez” formunda örnekle anlatıldı.

Kararda, kıymet azlığına ait objektif bir ölçüt belirlenip açıklanmadığı için duruşmalarda farklı ölçüler için farklı kararlar verdiği aktarıldı.

Bu nedenle ‘değer azlığı ölçütü’nün belirlendiği söz edilerek, Daireye nazaran, 6545 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarih olan 28 Haziran 2014’e kadar işlenen hırsızlık hatalarında yüz (100) liraya, 28 Haziran 2014’ten sonra işlenen cürümlerde ise cürüm tarihinde geçerli olan brüt taban fiyatın onda birine (1/10) kadar ölçünün ‘az’ olarak kabul edildiği açıklandı.

Kararda, bu türlü bir ölçünün belirlenmesinin, kanun koyucunun yerine geçip kural koymak değil, tam aksine kanun koyucunun Yargıtaya yüklediği, uygulama birliğini ve adalette istikrarı sağlamak emeliyle içtihat oluşturma vazifesinin yerine getirilmesi olduğu anlatıldı.

Yargıtay’da 2011’den bu yana hırsızlık hatalarının temyiz incelemesini yapan Dairenin, paha azlığı konusunda bir ölçüt belirlemesi ve bunu kararlarında açıklamasının doğal ve gerekli olduğu vurgulandı.

Daire tarafından benimsenen kriterler

Kararda, cezada orantılılık ve hakkaniyet unsurları ile uygulama birliğini ve adalette istikrarı sağlamak gayesiyle hırsızlık kabahatinin konusunu oluşturan malın bedelinin azlığı ilgili olarak Daire tarafından benimsenen kriterler şöyle sıralandı:

  • Kural olarak bedel azlığı kelam konusu ise TCK’nın 145. hususu uyarınca makul oranda indirim yapılmalıdır. Fakat, Yargıtay Ceza Genel Şurası, Dairemiz ve öteki vazifeli Daire kararları uyarınca, nüfus cüzdanı, ehliyet, pasaport, imtihan evrakı, araç plakası, kredi ya da bankamatik kartı ve gibisi şeyler hırsızlık kabahatinin konusu olduğu takdirde, fiziki (maddi) kıymet dışında, bunların tekrar temini için mağdur tarafından harcanacak olan emek ve mesai göz önüne alınarak kıymet azlığı indirimi uygulanmayacağı görüşü benimsenmiştir. Bu örnekler dışında da mahkemece, kabul edilebilir münasebetlere dayanmak suretiyle kıymet azlığı kelam konusu olmasına karşın cezada indirim yapılmayabilir.
  • Hata tarihinde yürürlükte olan brüt taban fiyatın onda birine (1/10) kadar olan bedel az kabul edilebilir. Çünkü bu ölçü, sabit ve durağan değil, günün ekonomik şartları ve bilimsel bilgilere gör her tekrar belirlenen toplumsal bir uzlaşı ile tespit edilen değişken orandır.
  • Yinelenmiş kıymetlendirme yasağı ve gibisi prensiplerin ihlal edilmemesi ve kıymetin az olması şartıyla kabahatin işleniş formu ve özellikleri dikkate alınarak tamamıyla ceza vermekten de vazgeçilebilir. Örneğin Dairemiz, TCK’nin 147. unsurunda düzenlenen özel mecburilik hali dışında, konut yahut iş yerine giren failin bir ölçü yiyecek çalması ya da hadise mahallinde yemesi halinde yahut fakirlik ilmühaberi ibraz eden ve verem olmasından ötürü güzel beslenmesi gereken çocuğu için marketten 25-30 liralık muz ve gibisi besin unsuru çalan faile ceza verilemeyeceğine hükmetmiştir.
  • Açıklanan nedenlerle Dairemizin anılan kararında metot ve yasaya alışılmamış bir istikamet bulunmaması nedeniyle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının karar düzeltme istemi yerinde görülmemiştir.

Sputnik TR

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleppy
Sleppy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir