Örümcekler, Neden Kendi Ağlarına Yakalanmazlar?

0 0
Read Time:5 Minute, 38 Second

Örümceklerin yaptıkları ağlar düşmanları için ölümcül birer tuzak olmasına rağmen neden kendileri bu tuzaklara yakalanmaz hiç düşündünüz mü? Örümcekler ve örümcek ağlarıyla ilgili başınızdaki soruların büyük bir kısmına karşılık bulacağınız yazımızla birlikte sizlerleyiz.

Dünyanın her yerinde yaşayabilen tam 34 bin tipe sahip olan tüylü dostlarımız, her geçen gün bizleri şaşırtmaya devam ediyor. Süratle ördükleri ve epeyce sağlam olan ağlarına yakalanmamayı nasıl başarıyorlar dersiniz?

Gelin isterseniz bu sempatik dostlarımızın becerilerine haberimizde birlikte bakalım. Örümcek fobisiolan okuyucularımızı haberimizin başından uyaralım. Haber içeriğindeki fotoğraflar sizin için rahatsız edici olabilir.

Örümcekler neden ağ örer?

Örümcekler yalnızca avlanmak için değil tıpkı vakitte yuvalarını korumak için de ağ yaparlar. Asıl yapılış niyeti avlanmak olan ağ, aslında bir nevi tuzaktır. Ancak her örümcek çeşidi ağ yapmaz. Lakin bütün örümcekler ağ tellerinden yumurtalarının etrafını saran kozalar yaparlar. Kimileri da ağ bezlerini, yaprakları yapıştırmakta, yuvalarının içini döşemede, açtıkları çukurun etrafını kapatmakta vb. işlerde kullanırlar.

Ağ kurmayan kimi örümcekler de, artlarında ağdan bir iz bırakarak, rüzgârla sürüklenmekten korunurlar. Örümceklerin ördükleri ağ ipleri külliyen yapışkan bir husustan oluşur. Düşme esnasında bir yere taktığı ağ telini, kendisi yere varıncaya kadar uzatabilir. Tıpkı çaptaki bir çelik telden iki kat daha güçlü olan ağ ne kadar esnetilirse esnetilsin özgün durumuna dönecek kadar esnektir.

Örümcekler nasıl avlanır?

Örümcek dostlarımız ağ örme işini çoğunlukla gece yaparlar. Bizim için her ne kadar komplike bir iş üzere görünse de bir örümcek ağının örmek, örümceğin en fazla 60 dakikasını alır. Örümcek ağının ortasında yapışkan bir kısım vardır. Burada bulunan ikaz iplikçiği ile avın yakalandığını anlayan örümcek, avının yanına gelerek avını zehirler. İkaz iplikçiğinin bir ucu ağa bağlı, öteki ucu ise ebediyen örümceğin kendi bedenindedir.

Her örümcek çeşidinin, kendisine has ağ örme tarzı vardır. Ağ örme işi örümceklerin, doğuştan sahip oldukları bir sanattır. Küçük bir örümcek, daha evvel hiç ağı görmemiş ve ağ örmemiş olmasına karşın ebeveynlerine emsal ağlar örer. Örümcek ağının her tarafı yapışkan değildir. Kurban ağa yakalanınca örümcekler, ağın yapışkan kısmını bildiklerinden kendileri de ağa yakalanmadan avın yanına kadar masraflar.

Örümcekler ağını gayesine nazaran farklı biçimlerde örer. Ağdaki ipliklerin de cinsleri örümcek ağının kullanıldığı yere nazaran farklılık gösterir. Yumurtaların sarmalanması için ürettiği yumuşak iplik onu birebir vakitte bir uçurtma üzere uçurabilir. Örümcekler ağın ana yapısı, dairesel kısımları ve avı yakalayacak kısmı için esneklikleri ve sağlamlıkları farklı iplikler üretir.

Örümcekler, neden kendi ağlarına yakalanmazlar?

Beslenebilmek için avlanmaya muhtaçlığı olan örümcekler, ağlarını örerek bu tuzağa düşecek avlarını beklerler. Ağa yakalanan kelebekler, sinekler, böcekler bu yapışkan ağdan bir türlü kurtulamazken konut sahibi örümcek avını alabilmek için ağın üzerinde süratli hareketlerle ilerler. Lakin örümcekler kendi ağlarına yapışmazlar Pekala nasıl oluyor da kurbanlar bu ağdan kutulamazken örümcek kendi ağına yapışmadan süratle ilerleyebiliyorlar? Örümcekler ağızlarındaki salgı bezlerinden ürettikleri sıvı sayesinde tüylü bacaklarıyla kendi tuzaklarından kaçabilirler.

Ayrıyeten avı için ördüğü ağda yalnızca kendisinin üzerinde hareket edebileceği yapışkan olmayan özel ulaşım iplikleri vardır örümcekler bunları tanır. Bu sayede avları için hazırladıkları tuzaklara yakalanmazlar. Örümceklerin bacakları kıllarla kaplıdır. Bu kıllar örümceklerin ağa daha az temas etmesini sağlar. Ayrıyeten örümceklerin özel yürüyüş formları de ağa çok az temas etmelerinde rol oynar.

Örümceklerin ördükleri spiral şekilli ağlarda aslında her bir sırası iki yahut daha fazla iplikten oluşur. Örümcekler bu ağı yaparken yapışkan olan ve yapışkan olmayan olmak üzere 2 tıp ağ kullanır. Buna rağmen ağdaki herbir çemberi birbirine bağlayan destekleyici ipler ve merkez iplikleri yapışkan değildir.Buna karşılık ağdaki çemberimsi yapılar avlarının kurtulmasını engelleyecek derecede yapışkandır. Örümcekler bu sayede yapışkan olan bu alanda da rahatça hareket edebilirler.

Ayrıyeten örümcekler ağız kısmındaki bir salgı bezinde ürettiği salgı ile daima ayaklarını yağlı meblağ ve böylelikle kazara tuzak ağına düştüğünde kendisini kurtarabilir. Ama örümcek ürkütüldüğünde nadiren de olsa kendi ağına takılıp öbür örümceklere de yem olabilir. Aşağıdaki görüntüde bir örümceğin ağ örme anına şahit olacaksınız.

Avlarını yapışkan ağla avlayan araknidler, yani küre ağ ören örümcekler, ki bu örümcekler bilinen tüm örümceklerin dörtte birinden fazlasına tekabül ediyor. Bu çeşit örümcekler, ağlarına üstüne yapışkan damlacıklar bırakılmış spiral sınırlar döşeyerek avını yakalıyor. Buna karşılık, ağın dairesel ve çerçeve kısımlarına dokunmuyorlar. Bir böcek bu damlacıklara dokununca ağın tellerinde bulunan yapışkan damlacıklara yapışıp kalıyor ve örümcek de çabucak koşup avını ya zehirliyor ya da ağıyla sarmalıyor.

Tabiat bilimciler, yapışkan ağları ve örümceklerin onlardan sakınma prosedürlerinin tabiatını yeni yeni kavramaya çalışıyor. Virginia Teknoloji Enstitüsü’nde biyolog olan ve örümceklerin av için kullandığı ağları araştıran Brent Opell, “Bu kadar çok insan merak ettiği halde, hususun bu kadar az araştırılmış olması çok şaşırtıcı” diyor. Ayrıyeten Brent Opell, bir böcek ağdan kurtulmak için çırpındıkça damlacıkların kuvveti esnek iplik boyunca yaydığını, böylelikle tüm yükün tek bir noktaya binmediğini belirtiyor.

Örümceklerin hareketleriyle ilgili farklı hipotezler var.

Örümceklerin kendi tuzaklarına yakalanmadan nasıl hareket ettiği konusunda, bilim insanlarının bir sürü fikri var fakat ellerindeki bilgi yok denilecek kadar az. Hipotezlerden biri olan, örümceklerin ağın bu kısımlarına basmadığı kanısı artık prestij görmüyor. İşin doğrusu, küre örücüler, ağlarını yaparken art bacaklarını bu yapışkana yüzlerce, hatta binlerce kere batırıyor. Avlarını etkisiz hale getirene kadar da tekraren gövdeleriyle yapışkan hususa temas ediyorlar. 

Daha çok kabul gören bir teori ise 1905’te, Jean-Henry Fabre isimli bir Fransız tabiat bilimci, küre örücülerin sık sık bacaklarını ağızlarına götürdüğünü gözlemleyince ortaya çıktı. Jean-Henry Fabre, örümceklerin kendi ağlarından korunmalarını sağlayan bir cins kayganlaştırıcıyı salgıladıklarını ya da tükürdüklerini düşünüyordu. Bunun için, örümceklerin bacaklarını çözücüyle yıkadı ve hayvanların büyük kısmının kendi ağına yakalandığını gördü.

İsviçre – Bern’deki Tabiat Tarihi Müzesi’nde bir araştırmacı takımı ise, Fabre’ın deneyini daha denetimli şartlar altında yineledi. Evvel örümcekleri laboratuvarda kutulara koyup ağ örmelerini sağladılar. Sonra örümceklerin bacaklarını tutup kendi yapışkan ağlarına bastırdılar. Örümceklerin bacakları olağanda ya da suyla yıkandığında bile kendi ağına yapışmıyordu. 

Örümceklerin bacaklarını organik bir çözücüyle yıkadıklarında ise  ağına yapışıp kalan örümceklerin sayısı iki katına çıktı. Araştırmacılar, böylece Fabre’ın tespitinin doğruluğunu kanıtladılar. Örümcekler, kendi ağlarına yakalanmamak için bacaklarını yağlı bir sıvıyla kaplıyordu.

2012’de yayımlanan ve bu sefer Kosta Rika’da yapılan bir araştırmaya nazaran de bilim insanları tıpkı sonuca ulaşıyor. Ancak bu araştırmada bir görüntü tahliliyle metodun farklı adaptasyonları olduğunu sonucuna varıyor. 

Örümcek, art bacaklarını ağa, yapışkanın tesirini en aza indirgeyecek açıyla sürtüyor ve ayaklarındaki dikencikler (tarsi) bacaklarının yapışkanla kaplanmasını önlüyor. Bir örümceğin kendi ağından sakınmak için birden çok usul geliştirmiş olması Opell’i şaşırtmıyor. Opell “Örümcek için bu kadar kıymetli bir şeyse, yapışmayı önlemek için birden çok sistemin evrimleşmiş olması muhtemeldir” diyor.

Örümcekler başka örümceklerin ağlarına yakalanabilirler mi?

Pekala bir merak edilen soru daha örümcekler başka örümceklerin ağlarına yakalanabilirler mi? Aslına bakarsanız örümcekler ağlarını uçan avlarını yakalamak için örerler.

Ayrıyeten örümceklerin yapışkan ipliğe yapışmadan tutunabilmelerini ve sallanmalarını sağlayan üçüncü bir tırnak gibisi yapıları vardır. Ekseriyetle sonradan kendiliklerinden kurtulsalar da nadiren örümcekler başka örümceklerin ağlarına yakalanabilirler.

Her hareketleriye tabiatın bir mucizesi olan örümcekler daima bizleri şaşırtıyor. Bizde “Webtekno” ailesi olarak bazıları için dehşetin ismi bazıları için ise şirin birer canlı olan bu tüylü eklembacaklılarla ilgili hazırladığımız yazımızda sizlerle birlikteydik. Örümcekler neden ağ örerler? neden kendi hazırladıkları bu tuzaklara yakalanmazlar daima birlikte öğrendik. Öbür bir yazımızda buluşuncaya dek sağlıcakla kalın.

Webtekno

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleppy
Sleppy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir