Marmara ve Karadeniz’de Balık Soyları Tükeniyor

0 0
Read Time:3 Minute, 19 Second

Karadeniz’in Türkiye yakası ve Marmara Denizi’nde yapılan memleketler arası bir araştırma, ülkemiz denizlerinde balık kuşaklarının büyük bir süratle tükendiğini ortaya koyuyor. Üstelik bilim beşerlerine nazaran bu durum bir ihtar niteliğinde ve Türkiye’nin ivedilikle harekete geçmesi gerekiyor.

British Columbia Üniversitesi, Türkiye Merkez Balıkçılık Araştırma Enstitüsü, Mersea Deniz Muhafaza Danışmanlığı ve İstanbul Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Idaresi Enstitüsü bünyesinde çalışmalarını sürdüren bilim insanları, milletlerarası deniz araştırma teşebbüsü Sea Around Us'ın katkılarıyla Marmara Denizi'nde ve Karadeniz'de bir araştırma yaptı. Yapılan araştırma, ülkemizdeki balıkların kuşaklarının büyük bir hızla tükendiğini gözler önüne seriyor.

Yapılan araştırmaya nazaran hem Marmara Denizi'nde hem de Karadeniz'in Türkiye yakasında onlarca balık tipinin jenerasyonu tükenmiş durumda. Üstelik jenerasyonu tükenen balık çeşitleri ortasında mavi yüzgeçli atlantik orkinosu, kılıç balığı ve uskumru üzere balık cinsleri bulunuyor. Araştırmaya katılan bilim insanları, bu durumun Türkiye için bir ihtar niteliğinde olduğunu tabir ediyorlar.

Araştırmanın sonuçlarına nazaran Karadeniz'in Türkiye yakasında 17, Marmara Denizi'nde ise 19 balık çeşidinin kuşağı tükenmiş durumda. Bu durum, Türkiye'nin denizlerinin giderek daha az canlıya konut sahipliği yaptığının açık bir göstergesi. Pekala denizlerimiz neden giderek daha da yaşanmaz hale geliyor ve Türkiye'nin bu hususta neler yapması gerekiyor?

Kuşak tükenmelerinin bir numaralı nedeni: Çok avlanma

Araştırmanın bir numaralı ismi olan Aylin Ulman, 1985 yılında yaşanan bir vakadan bahsederek aslında balıkların tükenme nedenini açıkça ortaya koyuyor. 1985 yılında Marmara Denizi'ndeki orkinosların yalnızca bir günde Japonya'ya yüksek fiyattan satılmak için toplandığını söz eden Ulman, bunun balıkların çoğalmasını engellediğini söylüyor. Mesela mavi yüzgeçli atlantik orkinoslarının avlandığı, en son 2007 yılında bildirilmiş ve o yıl yalnızca 33 ton avlanmış. Oysa yakalanma ölçüsü, 2001 yılında 929 ton olarak gerçekleşmiş.

Bilim insanlarının yaptığı son araştırma, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan sayılara dayanıyor. 1967 ila 2016 yılları ortasındaki balıkçılık bilgilerini inceleyen bilim insanları, bu dataları Karadeniz ve Marmara Denizi'nin ekolojik bilgileriyle kıyaslamışlar. Yapılan bu kıyaslama, balıkların kuşaklarındaki tükenme için de bir vakit çizelgesi oluşturmuş durumda.

Yapılan araştırma, 1967 yılında denizlerimizde olup, 2016 yılında tespit edilemeyen balık türlerini nesilleri tükenmiş olarak kabul ediyor. Ayrıyeten 50 yıllık bu süreçte avlanma ölçüsünün olması gerekenden yüzde 80 kadar aşağıya indiği durumlarda da bu balık çeşidinin jenerasyonunun ticari olarak tükenmiş olduğu tabir ediliyor. İşte yapılan araştırmalar, Karadeniz'in Türkiye yakasında 17, Marmara Denizi'nde ise 19 balık çeşidinin yok olduğunu gözler önüne seriyor.

Aylin Ulman'a nazaran rastgele bir bölgedeki balık soylarının tükenmesinin temel nedeni çok avlanma. Üstelik bu durum, yalnızca çok avlanan balık cinsleri için bir risk oluşturmuyor. Ulman, çok avlanma nedeniyle soyu tükenen mavi yüzgeçli orkinosların, başta köpek balıkları olmak üzere çeşitli balık çeşitlerinin de soyunun tükenmesi için domino tesiri yarattığını söz ediyor. Zati Marmara Denizi'nde 1980'li yıllarda tükenen mavi yüzgeçli orkinoslardan sonra köpek balıklarına da bölgede pek rastlanmamış.

Araştırmaya nazaran Karadeniz ekosisteminde yaşanan çöküş, Marmara Denizi'nde de emsal bir halde gerçekleşecek

Bilim insanlarının yaptığı araştırma, avlanmayla ilgili tesirli bir idare planı olmaması nedeniyle Karadeniz'deki balık ekosisteminde önemli bir çöküş olduğunu ortaya koyuyor. Fakat araştırmaya nazaran bu çöküş, Karadeniz'den farklı düşünülemeyen Marmara Denizi'ni de etkiliyor. Bilim insanları, Marmara Denizi'nin bahtının de Karadeniz'le benzeri olacağını söz ediyorlar.

Sea Around Us'ın Baş Araştırmacısı Daniel Pauly, çeşitlerin çok avlanmasının ve soylarının tükenmesinin, beraberinde ekolojik çöküşleri getirdiğini söz ediyor. Pauly'nin bu türlü düşünmesinin nedeniyse balık ekosistemlerindeki besin zinciri. Pauly, yaşanan jenerasyon tükenmelerinin bu besin zincirini bozarak büyük bölgelerdeki balık ekosistemlerini yok edeceğini söylüyor. Pauly'ye nazaran bu duruma tahlil bulunamayabilecek olsa da Türkiye'nin hemen harekete geçmesi gerekiyor.

Pauly'ye nazaran Türkiye'nin yapması gereken birinci şey, İstanbul ve Çanakkale'de bulunan boğazları endüstriyel balıkçılığa karşı korumak. Türkiye'nin bu çeşit bir adım atmasının tesirli bir muhafaza sistemi olabileceğini söz eden Pauly, bu adımla birlikte Karadeniz, Marmara ve Ege Denizi'nin kendi fonksiyonunu yerine getirmeye başlayabileceğini tabir ediyor. Bu tıp bir adımın atılıp atılmayacağıysa şu an için bilinmiyor.

Webtekno

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleppy
Sleppy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir