Ferdî Dataların İşlenmesi Ne Demek, Kabul Edince Ne Oluyor

0 0
Read Time:4 Minute, 59 Second

Birden fazla kamu kuruşunun ve özel dalın ferdî bilgilerimizi işlediği kaçınılmaz bir gerçek. Hatta bir web sitesi bile siteye üye olmadan evvel ferdî bilgilerimizin kullanılacağına dair ihtarda bulunuyor. Pekala şahsî bilgi nedir ve ferdî bilgilerin işlenmesi ne manaya gelir? Sizler için cevapladık.

İnternette gezinirken birden fazla vakit bir web sitesine üye olmak istediğimizde karşımıza ekseriyetle okumadan onaylaya bastığımız ferdî bilgi mukavelesi üzere uzun metinler çıkıyor. Aslında bu bakmadan geçtiğimiz mukaveleler bir oldukça değerli, zira internet üzerinden kullanılacak olan bilgiler, isminden da aşikâr olduğu üzere kendi ferdî datalarımız.

Pekala şahsî dataların işlenmesi ne manaya geliyor? Web sitelerin ferdî bilgilerimizi işlemesi tehlikeli ya da yasak mı? İnternetteki varlığınız hakkında değerli sorulara yanıt veren yazımızı sizler için hazırladık. Keyifli okumalar dileriz.

Şahsî bilgi nedir?

Ferdî data, kimliği belirlenebilen rastgele bir şahsa dair her türlü bilgi biçiminde tanımlanır. Şahsî data bir bireyin doğum yeri, doğum tarihi, ismi ve soyadı üzere kolay bilgilerle sonlandırılmaz. Bu bilgilere birebir vakitte bireyin fiziki özellikleri, ilgi alanları, ekonomik ve ruhsal durumu üzere bilgiler de dahildir. 

Yani ferdî datalar taşıt ruhsatınızdan IP adresinize kadar envai çeşit bilgileri kapsar. Ferdî datalar bireyden direkt yahut dolaylı yollardan alındığı için, tartışmaya son derece açık ve sonları çizilemeyen bir kavramdır.

Ferdî bilginin yanlışsız sayılabilmesi için, daha evvel de belirttiğimiz üzere bireyin kimliğinin tespit edilebilir olması gereklidir. Örnek verecek olursak şayet bir Türkiye vatandaşı iseniz ve T.C kimlik numaranız bulunuyorsa, doğrulanabilir şahsî bilgiye sahip oluyorsunuz demektir. Fakat şayet bilgiler bir anonim kullanıcı tarafından sağlandıysa, bu bilgiler şahsî data olarak sayılamaz.

Ferdî dataların yanında bir de özel nitelikli ferdî bilgiler vardır. Özel nitelikli ferdî datalar, bireyin dini inancı, siyasi görüşü, etnik kökeni, taraftarı olduğu kadro ve üyesi olduğu dernekler üzere daha özel bilgileri kapsar. 

Şahsî dataların işlenmesi ne demek?

Ferdî bilgilerin işlenmesi, sahip olunan dataların üzerinde gerçekleştirilen rastgele bir sürece isim verilir. Bunların içerisinde dataların toplanması, kaydedilmesi, depolanması, organize edilmesi, değiştirilmesi ve yayınlanması üzere birçok farklı süreç bulunur. 

Kanunda, şahsî dataların işlenebilmesi için istisnai durumlar dışında bireyin isteğine gereksinim duyulmaz. Lakin tekrar de web siteleri karşınıza onayla yahut reddet seçeneği çıkarır. Bilgilerinizin işlenmesini kabul etmediğiniz sürece ekseriyetle ya bu usul sitelere üye olamazsınız ya da siteden yararlanabileceğiniz özelliklerin sayısı düşer. 

Sıhhatiniz ve cinsel hayatınızla ilgili olan şahsî dataların işlenmesi için ise bireyin açık ve yazılı isteğini almak koşuldur. Bu bilgiler hastane üzere kamu kuruluşları tarafından işlenir ve bilgilerin öbür taraflarla paylaşılması mutlaka yasaktır. 

Otomatik ve otomatik olmayan yollarla şahsî dataların işlenmesi 

Şahsî dataların işlenmesi ekseriyetle iki farklı yol aracılığıyla gerçekleştirilir. Bunlardan birincisi, bilgilerin otomatik olmayan yollarla elde edilmesine denir. Ferdî bilgiler sabit disklerde, CD’lerde yahut sunucularda elle girilerek işlenebilir.

Bu tıp datalar yalnızca kaydedilse bile buna bilgi sürece denir. Yani maksat ne olursa olsun, bir şahsî data kaydedilmeye başladığı andan itibaren buna ferdî bilgilerin işlenmesi ismi verilir.

İkinci yol ise ferdî dataların otomatik olarak işlenmesine denir. Şahsî bilgilerin otomatik işlenmesi, insan gücüne muhtaçlığın en az düzeyde olduğu durumlara isim veriliyor. Bu datalar, bilişim sistemleri üzerinden otomatik olarak özel kesim yahut kamu kuruluşları tarafından işleniyor. Bilgilerin kaydedilmesi, değiştirilmesi ya da kullanılması, otomatik olarak gerçekleşiyor. 

Ferdî dataların otomatik olarak işlenmesi, teknolojik aygıtlar üzerinden gerçekleştiriliyor

Otomatik olarak işlenen bilgiler, ekseriyetle bilgisayar, telefon, tablet ya da akıllı saat aracılığıyla elde ediliyor. Bu tıp aygıtların içerisinde bulunan kimi yazılım ve algoritmalar, aygıtın dataları otomatik bir biçimde bizatihi işlemesine imkan sağlıyor. 

Örnek verecek olursak, akıllı saatinizle birlikte spor yapmaya başlamadan evvel boyunuz ve kilonuz üzere şahsî fizikî bilgilerinizi bu aygıta tanımladığınızı düşünelim. Şayet kullandığınız uygulama şahsî datalarınızı kullanıyorsa, boyunuz ve kilonuz, dünyanın dört bir yanından beşerlerle birlikte muhakkak bir kategori altında toplanıyor demektir. 

Şahsî bilgiler, data kayıt sisteminde toplanıyor 

Az evvel vermiş olduğumuz uzunluk ve kilo örneğiyle birlikte bilgilerin kategorize edilerek toplandığını anlamışsınızdır. Kanuna nazaran bilgilerin yasal yollarla işlenmesinin tek yolu, bu dataları kategorize etmekten geçiyor.

Yani siz rastgele bilgi toplayarak bu bilgileri alt alta sıralayamıyorsunuz. Şahsî dataları işlemeden evvel bu bilgileri neden topladığınızı, dataları kategorize ederek açıklamanız gerekiyor. Mesela, Galatasaray ve Fenerbahçe futbol kadrolarını tutan bireylerin ferdî datalarını toplamak istiyorsunuz. Bunun için datalarınız öncelikle Fenerbahçe Futbol ekibini destekleyenler üzere kategorize edilmelidir. 

Aksi takdirde, muhakkak bir kategoriye sahip olmayan ve neden işlendiği belirli olmayan şahsî bilgiler, yasadışı sayılacaktır. Metoda uygun olarak toplanan datalar, bilgi kayıt sistemi denilen bir yerde toplanır. Bu bilgi kayıt sistemindeki tüm şahsî datalar kategorize edilmiştir ve makul bir hedefe hizmet etmektedir.

Şahsî dataların işlenmesindeki emel nedir?

Ferdî bilgilerin işlenmesi, aklınıza gelmeyecek kadar fazla maksada hizmet edebilir. Kamu kuruluşları, özel bölümler yahut web siteleri, ferdî bilgilerinizi birbirinden farklı gayeler için kullanabilir. Günlük hayatta en çok karşımıza çıkan süreç, bilgilerimizi reklamlar doğrultusunda kullanan kuruluşlardan gelir. Bir şirket, ferdî datalarınızı kendi yahut bir diğer markanın reklamını yapmak ve satışlarını artırmak için kullanabilir. 

Örnek verecek olursak, halihazırda bir Facebook üyesi olduğunuzu ve Google arama motorunda spor ayakkabı araması yaptığınızı varsayalım. Arama sayfasından çıkıp Facebook’u açtığınız vakit, sayfada farklı markalara ilişkin spor ayakkabı reklamları görmeye başlarsınız. Bu şekil reklamların bir tesadüf olmadığını elbette siz de biliyorsunuz.

Bu reklamlar bazen o kadar abartılı bir formda karşınıza çıkıyor ki, arama yaptığınız şey için neredeyse illallah edecek duruma geliyorsunuz. Hatta bazen, arama yapmasanız bile ender de olsa sesli olarak lisana getirdiğiniz bir eserin reklamını bile görebilirsiniz. Biri bizi dinliyor telaşına kapılmanız çok olağan. Lakin ne yazık ki, ne Facebook’un ne de diğer bir sitenin bizleri dinleyip dinlemediğini biz de bilmiyoruz.

Ferdî datalar, makus maksatlı bireyleri tespit etmekte işe fayda

Kullanmış olduğunuz IP adresinizin, ferdî data kapsamına girdiğini daha evvel belirtmiştik. İnternette yapılan makus gayeli aramalarda, IP adresi sayesinde kişi çok rahat bir formda tespit edilebilir. Örnek verecek olursak, pedofili görüntü arayan bir kişi, IP adresinden rahatça edilebilir ve gerekli cezai süreçler uygulanabilir. 

Yeniden, internette insanların şahsî banka bilgilerini kopyalayan bir sitenin IP adresi tespit edilerek, bu hatası kimin işlediği kolay bir biçimde bulunabilir. Kredi kartı süreçleriniz için bankanızı aradığınız vakit, sizden birden fazla vakit sesli komut istediklerine şahit olmuşsunuzdur.

Bankalar, müşterilerinin seslerini bilgi kayıt sistemlerine kaydederler ve siz bankayı aradığınız vakit kim olduğunuzdan emin olmak isterler. Kredi kartınızın çalınması üzere durumlarda sizi tespit eden kişinin sesi sizinle birebir olmayacağından ötürü, müşteri hizmetlerinden rastgele bir hizmet alamaz ve kart derhal kapatılır. 

Webtekno

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleppy
Sleppy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir