Doç. Dr. Ali Kaya’dan sarsıntı uyarısı: Sismik suskunluğa dikkat

0 0
Read Time:2 Minute, 56 Second

Denizli’de Pamukkale Üniversitesi (PAÜ) Jeoloji Mühendisliği Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ali Kaya, birçok faal fay sınırının kesişiminde yer alan Denizli’nin, tarih boyunca bir kısmı yıkıcı olan çok sayıda zelzeleye maruz kaldığını fakat sağlam yerler üzerine yapılan güçlü binalar ile muhtemel sarsıntılardan en az hasarla çıkılabileceğini söyledi.

Denizli’nin üzerinde bulunduğu fay çizgileri konusunda çok sayıda araştırma gerçekleştiren PAÜ Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ali Kaya, beş başka fay zonunun kavşağında yer alan Denizli için sarsıntı riskinin, Türkiye’deki birinci derece zelzele bölgesinde yer alan birçok kentten çok daha yüksek olduğunu söyledi. Doç. Dr. Kaya, Denizli havzası kuzeyindeki Pamukkale ve Laodikya Fay Zon’ları ile güneyindeki Babadağ Fay Zonu’nun tektonik aktivitesi ile günümüzdeki yapısını kazandığını belirtti. Bu fay zonlarının oluşturduğu sismik tehlikeye ek olarak, batısında Büyük Menderes ve Gediz grabenlerinin etkin faylarının, doğusunda Honaz Fayı ile Acıgöl grabeninin, güneydoğusunda Cankurtaran fayının ve kuzeydoğusunda ise Çivril-Baklan grabeninin faal faylarının tehdidi altında olduğunu tabir etti.

‘Kötü taban şartları uzaktaki sarsıntıdan bile etkilenmeye neden olur’

Denizli’nin jeolojik olarak ekseriyetle kum, çakıl, silt üzere gevşek tabanların üzerine kurulmuş bir yerleşim yeri olduğuna dikkat çeken Doç. Dr. Ali Kaya, yer altı sularının da yüzeye yakın olması nedeniyle bu etmenlerin muhtemel bir zelzelenin şiddetini ve hissedilme müddetini arttırdığını kaydetti.

Makus taban şartlarında bulunan yapıların, uzakta meydana gelen sarsıntılardan bile ağır hasar alarak etkilendiğini söyleyen Doç. Dr. Kaya, Aydın- Nazilli ortasında 1653 ve 1899 yıllarında meydana gelen zelzelelerin epeyce uzak aralarda gerçekleşmelerine karşın Denizli’de çok sayıda can ve mal kayıplarına sebep olduğunu tabir etti. 1899 yılında yaşanan sarsıntının, merkez üssünden 70 kilometre arada bulunan Sarayköy’de 727 haneden 720’sinin yıkımıyla sonuçlandığını belirtti.

‘Sismik suskunluğa dikkat’

Antik devirde Pamukkale ve Eskihisar- Laodikya fay zonları üzerinde meydana gelen, zelzelelerin Laodikya ve Hierapolis antik kentlerinin yıkılmasına neden olduğunu tabir eden Doç. Dr. Ali Kaya, Denizli’de çok büyük hasara ve can kaybına neden olan 1717 sarsıntısından günümüze kadar geçen yaklaşık 300 yıl içinde, en son 2019 yılında merkez üssü Bozkurt ilçesi olan 5.9 büyüklüğünde olmak üzere, büyüklüğü 6.0’ın üzerinde bir sarsıntı yaşanmadığını lisana getirdi. Bu sismik suskunluğun ise havzadaki yıllık yer değiştirme ölçülerine nazaran yaklaşık 6.5 – 6.6 büyüklüğündeki bir sarsıntı potansiyeline ulaşmış olabileceğine işaret etti.

Faal fay sınırlarının yakınına bina yapılmaması uyarısı

Faal fay sınırlarının yakınına bina yapılmaması gerektiği konusunda ihtarlarda bulunan Doç. Dr. Kaya, “Hierapolis sağlam bir taban üzerinde olmasına karşın, Pamukkale fayının tam üzerinde olduğu için yıkılmıştır. Berbat taban koşullarının olduğu yerlerde de mümkünse yerleşim olmaması gerekir. Olması gerekiyorsa da binaların statik ve pozisyon olarak yanlışsız projelendirilmiş, demiri, çimentosu, kumu, personelliği 17 Ağustos 1999 zelzelesinden sonra çıkarılan yönetmeliğe uygun, istenen standartlarda olmalıdır. Bunlara uyulmazsa 1899 Nazilli depremindeki Sarayköy örneğini yaşamamız kaçınılmazdır. Fay çizgilerinden uzak sağlam yerlerde, inşaat tekniğine uygun olarak yapılmış binalarda zelzelelerde büyük bir hasar olmaz. En son 6.8 büyüklüğündeki Elazığ depreminde makûs taban şartlarına sahip Elazığ Ovası’ndaki yapı stoğunun yaklaşık yüzde 40’ı (40 bin daire) ağır- orta hasar görmesine karşın, Elazığ’ın çabucak bitişiğindeki sağlam kayalar üzerinde yer alan tarihi Harput yerleşimindeki Selçuklular’dan kalma yaklaşık 1000 yıllık yapılara hiçbir şey olmamıştır” dedi.

‘Yerleşim yerlerini ovalara kurmak hakikat değil’

Türkiye’nin birinci derece zelzele jenerasyonunda olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Ali Kaya, binaların sarsıntıya daha sağlam hale getirilebilmesi için sarsıntının hareket tarafına paralel olan perde duvar ve kolonlarının sıklaştırılması gerektiği teklifinde bulundu. Mevcut yönetmeliğe uygun yapılmayan eski binaların en kısa müddette denetimlerinin yaptırılıp kentsel dönüşüm kapsamında yenilenmesinin ehemmiyetine vurgu yaptı. Ovaların yapılaşma için değil, tarım için elverişli olduğuna dikkat çeken Doç. Dr. Kaya, yerleşim yerlerini ovalarda kurmanın, zelzele açısından olumsuz etkilenmenin yanı sıra tıpkı vakitte sel baskınları, içme suyu ve kanalizasyon problemlerini da beraberinde getirdiğini hatırlattı.

Sputnik TR

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleppy
Sleppy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir